Marża i narzut to dwa najczęściej mylone pojęcia w handlu i prowadzeniu firmy. Choć oba opisują różnicę między ceną sprzedaży a kosztem, liczy się je inaczej i dają zupełnie inne wartości procentowe. Pomyłka prowadzi do zaniżania cen i utraty zysku. Wyjaśniamy różnicę na liczbach.
Definicje — to nie to samo
Narzut to zysk wyrażony jako procent kosztu zakupu lub wytworzenia. Marża to ten sam zysk, ale wyrażony jako procent ceny sprzedaży. Kluczowa różnica leży w mianowniku: koszt versus cena.
Wzory
- Narzut [%] = (cena − koszt) / koszt × 100%
- Marża [%] = (cena − koszt) / cena × 100%
Przykład na liczbach
Kupujesz produkt za 100 zł i sprzedajesz za 150 zł. Zysk brutto to 50 zł.
- Narzut = (150 − 100) / 100 × 100% = 50 / 100 = 50%
- Marża = (150 − 100) / 150 × 100% = 50 / 150 = 33,3%
Ten sam zysk 50 zł to narzut 50% albo marża 33,3% — w zależności od punktu odniesienia. Marża jest zawsze niższa od narzutu (przy dodatnim zysku), bo cena sprzedaży jest większa od kosztu.
Jak przeliczać marżę na narzut i odwrotnie
- Z narzutu na marżę: marża = narzut / (1 + narzut). Dla 50%: 0,5 / 1,5 = 33,3%.
- Z marży na narzut: narzut = marża / (1 − marża). Dla 33,3%: 0,333 / 0,667 = 50%.
Jak ustalić cenę sprzedaży z zadanej marży
Jeśli chcesz osiągnąć marżę 40% przy koszcie 100 zł:
- Cena = koszt / (1 − marża)
- Cena = 100 / (1 − 0,40) = 100 / 0,60 = 166,67 zł
Uwaga: gdybyś błędnie doliczył 40% narzutu (100 × 1,40 = 140 zł), Twoja realna marża wyniosłaby tylko 28,6% — sporo mniej niż zakładane 40%.
Najczęstszy błąd przedsiębiorców
Wielu właścicieli firm myśli, że dolicza marżę, a faktycznie liczy narzut. Efekt: ceny są niższe od zaplanowanych, a rentowność spada. Zawsze ustal, czy bazujesz na koszcie (narzut), czy na cenie (marża).
Treść ma charakter edukacyjny. Politykę cenową dopasuj do specyfiki swojej branży i kosztów.
Przelicz marżę i narzut automatycznie: Kalkulator marży i narzutu →