Pompa ciepła ma wysoki koszt zakupu, ale jej przewagą jest niski koszt eksploatacji. Aby ocenić, czy się opłaca, trzeba policzyć, ile prądu pobierze w ciągu sezonu grzewczego. Kluczem jest współczynnik COP — to on decyduje, ile ciepła uzyskasz z każdej kilowatogodziny prądu. Pokażemy obliczenie krok po kroku.
Od czego zależy koszt eksploatacji?
Roczny koszt pracy pompy ciepła zależy od trzech wielkości:
- Zapotrzebowania domu na ciepło (kWh/rok) — wynika z powierzchni i ocieplenia.
- Współczynnika COP (lub SCOP sezonowego) — sprawności urządzenia.
- Ceny prądu (zł/kWh) — najlepiej w taryfie nocnej dla ogrzewania.
Wzór na roczny koszt:
koszt = (zapotrzebowanie na ciepło ÷ COP) × cena prądu
Krok 1: Ustal zapotrzebowanie na ciepło
Dla domu 120 m² o standardzie typowym (100 kWh/m²/rok) zapotrzebowanie wynosi 120 × 100 = 12 000 kWh ciepła rocznie. Do tego dochodzi ciepła woda użytkowa — przyjmijmy dodatkowe 2500 kWh, czyli razem ok. 14 500 kWh.
Krok 2: Sprawdź realny COP (SCOP)
Producenci podają COP w idealnych warunkach, ale w praktyce liczy się SCOP — sezonowy współczynnik uwzględniający zmienną temperaturę zewnętrzną. Dla powietrznych pomp ciepła SCOP wynosi zwykle 3,0–4,0. Im niższa temperatura na zewnątrz, tym niższy chwilowy COP — dlatego liczymy wartością sezonową.
Przykład krok po kroku
- Zapotrzebowanie (ogrzewanie + ciepła woda): 14 500 kWh
- SCOP pompy: 3,5
- Zużycie prądu: 14 500 ÷ 3,5 = 4143 kWh/rok
- Cena prądu (taryfa z tańszą strefą): 0,90 zł/kWh
- Roczny koszt eksploatacji: 4143 × 0,90 = ok. 3729 zł
Porównanie z kotłem gazowym
Ten sam dom ogrzewany kotłem gazowym (sprawność 90%, gaz 0,30 zł/kWh) zużyłby 14 500 ÷ 0,90 = 16 111 kWh gazu, co daje koszt ok. 4833 zł/rok. Pompa ciepła jest więc tańsza w eksploatacji o ok. 1100 zł rocznie — a różnica rośnie, gdy korzystasz z własnej fotowoltaiki.
Co obniża koszty pompy ciepła?
- Niska temperatura zasilania: ogrzewanie podłogowe (35°C) daje wyższy COP niż grzejniki (55°C).
- Dobre ocieplenie: mniejsze zapotrzebowanie to wprost mniejszy rachunek.
- Fotowoltaika: autokonsumpcja prądu z dachu drastycznie tnie koszt.
- Taryfa wielostrefowa: ogrzewanie w tańszych godzinach.
Oblicz roczny koszt eksploatacji swojej pompy ciepła: Kalkulator pompy ciepła →