Przejście na własną działalność gospodarczą (JDG) to marzenie wielu specjalistów — grafików, programistów, copywriterów czy doradców. Ale czy B2B rzeczywiście jest opłacalne? Ile zostaje na rękę, gdy wystawiasz faktury zamiast być zatrudnionym na etacie? W 2026 roku odpowiedź zależy od wielu czynników — przede wszystkim od formy opodatkowania i składek ZUS.
Co płaci freelancer na JDG?
Prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, ponosisz koszty:
- Składki ZUS (społeczne): emerytalna, rentowa, wypadkowa, (opcjonalnie) chorobowa. W 2026 r. standardowe składki społeczne na JDG wynoszą ok. 1 773 zł miesięcznie (bez chorobowego) lub 1 800 zł z chorobowym. Przez pierwsze 24 miesiące można korzystać z preferencyjnych składek (ok. 370 zł) lub „Małego ZUS Plus" uzależnionego od dochodu.
- Składka zdrowotna NFZ: zależna od formy opodatkowania i dochodu (patrz: kalkulator ZUS).
- Podatek dochodowy: PIT według wybranej formy (skala 12%/32%, podatek liniowy 19%, ryczałt).
Porównanie etat vs JDG — przykład przy 10 000 zł przychodu
Zakładamy: specjalista IT, przychód 10 000 zł miesięcznie, brak kosztów firmowych, standardowy ZUS (po 2 latach), podatek liniowy 19% na JDG, skala podatkowa na etacie.
Etat (10 000 zł brutto)
- ZUS pracownika (13,71%): 1 371 zł
- Składka zdrowotna (9% z podstawy): ok. 772 zł
- PIT zaliczka (12%, po ulgach): ok. 637 zł
- Netto na rękę: ok. 7 220 zł
JDG — podatek liniowy 19% (10 000 zł faktur)
- ZUS społeczne (standardowe): 1 773 zł
- Składka zdrowotna (4,9% dochodu): ok. 403 zł (od dochodu 8 227 zł)
- Dochód po ZUS i zdrowotnej: ok. 7 824 zł
- PIT liniowy 19%: ok. 1 487 zł
- Netto: ok. 6 337 zł
Wygląda gorzej! Ale pamiętaj: na etacie pracodawca płaci dodatkowo ok. 2 100 zł ZUS po swojej stronie — więc rzeczywisty koszt pracownika to ok. 12 100 zł. Przy wystawianiu faktury B2B o tej samej kwocie firmy wychodzą na zero lub oszczędzają na kosztach administracyjnych.
Kiedy JDG zaczyna się opłacać?
- Przy wyższych stawkach (15 000+ zł): podatek liniowy 19% jest korzystniejszy niż skala 32% na etacie. Im wyższe zarobki, tym JDG bardziej opłacalne.
- Przy ryczałcie (np. 12% dla IT): zamiast dochodu opodatkowujesz przychód, co przy niskich kosztach firmowych może być bardzo korzystne.
- Przy kosztach firmowych: sprzęt, samochód, biuro, szkolenia — wszystko to można wliczyć w koszty, obniżając podstawę opodatkowania.
Preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus
Na starcie działalności można skorzystać z ulg:
- Preferencyjny ZUS (pierwsze 24 miesiące): składki społeczne od 30% minimalnego wynagrodzenia — ok. 370 zł miesięcznie zamiast 1 773 zł.
- Mały ZUS Plus: po 24 miesiącach, dla firm z przychodem do 120 000 zł rocznie — składki proporcjonalne do dochodu, nawet kilkaset złotych miesięcznie mniej niż pełny ZUS.
Oblicz zarobki netto na JDG: Kalkulator ZUS i podatku dla przedsiębiorcy 2026 →