BMI — wskaźnik masy ciała — to najpopularniejszy sposób oceny, czy waga jest prawidłowa. Wystarczy waga i wzrost, a wynik natychmiast mówi, czy jesteś w normie. Jednak za prostotą kryją się poważne ograniczenia. Wyjaśniamy, jak liczyć BMI, co znaczy wynik i kiedy wskaźnik jest mylący.
Wzór na BMI
BMI = masa ciała [kg] / (wzrost [m])²
Przykład dla osoby 75 kg i 175 cm wzrostu:
- Wzrost w metrach: 1,75 m
- Wzrost do kwadratu: 1,75² = 3,0625
- BMI = 75 / 3,0625 = 24,5
Tabela norm BMI (WHO)
- Poniżej 18,5 — niedowaga
- 18,5–24,9 — norma (waga prawidłowa)
- 25,0–29,9 — nadwaga
- 30,0–34,9 — otyłość I stopnia
- 35,0–39,9 — otyłość II stopnia (ciężka)
- Powyżej 40,0 — otyłość III stopnia (olbrzymia)
Wynik 24,5 z naszego przykładu mieści się w normie.
Dlaczego BMI nie zawsze jest wiarygodne
BMI nie rozróżnia masy mięśniowej od tłuszczowej. Sportowcy siłowi mają wysokie BMI przy niskim poziomie tkanki tłuszczowej — według wskaźnika byliby „z nadwagą". Z drugiej strony osoby starsze mogą mieć prawidłowe BMI, ale wysoki udział tłuszczu trzewnego (tzw. TOFI — thin outside, fat inside).
Inne ograniczenia BMI:
- Płeć — kobiety naturalnie mają wyższy procent tkanki tłuszczowej niż mężczyźni przy tym samym BMI
- Wiek — po 65. roku życia zdrowe BMI może sięgać 27–28
- Pochodzenie etniczne — u Azjatów ryzyko chorób metabolicznych pojawia się już przy BMI 23–25
Lepsze uzupełnienie BMI — pomiar obwodu brzucha
Tłuszcz trzewny (gromadzący się wokół narządów) jest groźniejszy niż podskórny. Dobrym miernikiem jest obwód brzucha mierzony w pępku:
- Mężczyźni: ryzyko zdrowotne przy obwodzie >94 cm; wysokie ryzyko >102 cm
- Kobiety: ryzyko zdrowotne >80 cm; wysokie ryzyko >88 cm
Kiedy BMI warto uzupełnić innymi pomiarami
Dla pełnego obrazu sylwetki i zdrowia warto zmierzyć: procent tkanki tłuszczowej (analizator składu ciała lub fałdomierz), obwody ciała (talia, biodra, wskaźnik WHR) i tętno spoczynkowe. Razem dają znacznie pełniejszy obraz niż sam wskaźnik BMI.
Oblicz swoje BMI i oceń wagę: kalkulator BMI na Liczbnik.pl