Pracodawca podaje wynagrodzenie brutto, a pracownik odbiera wynagrodzenie netto. Różnica między tymi dwoma pojęciami to nie tylko kwestia nazewnictwa — to konkretne pieniądze, które zamiast trafić na konto, wędrują do ZUS i urzędu skarbowego. Wyjaśniamy, co kryje się pod oboma terminami.
Definicje: brutto i netto
Brutto (łac. „z ciężarem") — kwota wynagrodzenia przed jakimikolwiek potrąceniami. To suma zapisana w umowie o pracę lub na pasku płac w pozycji „wynagrodzenie zasadnicze". Uwzględnia ona wyłącznie część pracowniczą — nie obejmuje dodatkowych składek ZUS, które pracodawca odprowadza ze swoich środków na rzecz pracownika.
Netto (łac. „czysto, bez obciążeń") — kwota, która faktycznie trafia na konto pracownika po odliczeniu składek ZUS (13,71%), składki zdrowotnej (9% podstawy) oraz zaliczki na podatek dochodowy PIT (12% lub 32%).
Różnica procentowa — ile tracisz przy przejściu z brutto na netto?
W praktyce wynagrodzenie netto stanowi od 72% do 79% kwoty brutto. Im wyższe zarobki, tym procentowo niższe netto — ze względu na progresywność podatku PIT. Dla dochodów w pierwszym progu podatkowym (do 120 000 zł rocznie) efektywne obciążenie wynosi ok. 22–28%.
Tabela orientacyjna: brutto → netto 2026
Poniższe wartości są orientacyjne dla osoby na umowie o pracę, z PIT-2, standardowymi kosztami uzyskania 250 zł/mies., bez PPK, bez dodatkowych ulg:
- 3 000 zł brutto → ok. 2 358 zł netto (78,6%)
- 4 000 zł brutto → ok. 3 059 zł netto (76,5%)
- 5 000 zł brutto → ok. 3 738 zł netto (74,8%)
- 7 000 zł brutto → ok. 5 097 zł netto (72,8%)
- 10 000 zł brutto → ok. 7 107 zł netto (71,1%)
Pamiętaj, że wartości mogą się różnić w zależności od indywidualnych ulg, rodzaju kosztów uzyskania przychodu oraz tego, czy przekraczasz próg 120 000 zł rocznie.
Co składa się na różnicę między brutto a netto?
- Składki ZUS (część pracownicza): 13,71% brutto — emerytalna (9,76%), rentowa (1,50%), chorobowa (2,45%)
- Składka zdrowotna: 9% liczone od brutto pomniejszonego o składki ZUS
- Zaliczka PIT: 12% od podstawy opodatkowania, pomniejszona o kwotę zmniejszającą podatek (300 zł przy PIT-2)
Szybkie oszacowanie bez kalkulatora
Jeśli chcesz błyskawicznie sprawdzić przybliżoną kwotę netto, możesz zastosować uproszczoną regułę: pomnóż brutto przez 0,75. To dobre przybliżenie dla wynagrodzeń w przedziale 4 000–8 000 zł. Dla niższych kwot współczynnik jest nieco wyższy (0,77–0,79), dla wyższych — niższy.
Sprawdz dokladne wyliczenie dla swojej pensji: Kalkulator wynagrodzeń 2026 →