Ciśnienie tętnicze to jeden z podstawowych parametrów zdrowia układu krążenia. Regularne pomiary pozwalają wcześnie wykryć nadciśnienie, które przez lata może nie dawać żadnych objawów. W tym poradniku wyjaśniamy, co oznaczają obie liczby na ciśnieniomierzu oraz jak odczytać, czy wynik jest prawidłowy.
Co oznaczają dwie liczby?
Wynik pomiaru zapisuje się jako dwie wartości, np. 120/80 mmHg:
- Ciśnienie skurczowe (pierwsza, wyższa liczba) — to ciśnienie w tętnicach w momencie skurczu serca, gdy pompuje ono krew.
- Ciśnienie rozkurczowe (druga, niższa liczba) — to ciśnienie między uderzeniami serca, w fazie jego rozkurczu.
Jednostką jest milimetr słupa rtęci (mmHg).
Normy ciśnienia tętniczego
Najczęściej stosowana klasyfikacja dla osób dorosłych wygląda następująco:
- Optymalne: poniżej 120 i poniżej 80 mmHg.
- Prawidłowe: 120–129 i/lub 80–84 mmHg.
- Wysokie prawidłowe: 130–139 i/lub 85–89 mmHg.
- Nadciśnienie 1. stopnia: 140–159 i/lub 90–99 mmHg.
- Nadciśnienie 2. stopnia: 160–179 i/lub 100–109 mmHg.
- Nadciśnienie 3. stopnia: co najmniej 180 i/lub co najmniej 110 mmHg.
O zbyt niskim ciśnieniu (hipotensji) mówi się zwykle przy wartościach poniżej 90/60 mmHg, gdy towarzyszą mu objawy.
Jak czytać niejednoznaczny wynik?
Jeśli jedna liczba mieści się w innym przedziale niż druga, do klasyfikacji bierze się tę wskazującą wyższą kategorię. Przykład: wynik 135/95 mmHg — wartość skurczowa 135 odpowiada wysokiemu prawidłowemu, ale rozkurczowa 95 to już nadciśnienie 1. stopnia, więc cały wynik klasyfikujemy jako nadciśnienie 1. stopnia.
Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie?
- Odpocznij 5 minut w pozycji siedzącej przed pomiarem.
- Nie pij kawy ani nie pal papierosów na pół godziny przed badaniem.
- Oprzyj plecy, nie krzyżuj nóg, a rękę połóż na wysokości serca.
- Wykonaj dwa pomiary w odstępie 1–2 minut i zapisz średnią.
Dlaczego nadciśnienie jest groźne?
Nieleczone nadciśnienie zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu, niewydolności nerek i innych powikłań. Ponieważ przez długi czas nie daje objawów, bywa nazywane cichym zabójcą. Dlatego nawet osoby czujące się dobrze powinny okresowo kontrolować ciśnienie.
Pojedynczy podwyższony pomiar nie oznacza jeszcze choroby — rozpoznanie nadciśnienia stawia lekarz na podstawie kilku pomiarów. Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. W razie nieprawidłowych wyników skontaktuj się z lekarzem.
Sprawdź, w jakim przedziale jest Twój wynik: Kalkulator ciśnienia krwi →