Jeżeli w poprzednim roku kalendarzowym sprzedałeś akcje, ETF-y, obligacje, prawa poboru lub inne papiery wartościowe — masz obowiązek złożyć deklarację PIT-38. Dotyczy to każdego inwestora indywidualnego, niezależnie od tego, czy osiągnął zysk, czy poniósł stratę. W tym artykule wyjaśniamy krok po kroku, jak poprawnie rozliczyć zyski kapitałowe w Polsce.
Czym jest PIT-38 i kogo dotyczy?
PIT-38 to roczne zeznanie podatkowe przeznaczone dla osób, które w danym roku podatkowym:
- Sprzedały akcje, ETF-y, obligacje lub inne papiery wartościowe
- Zbyły udziały w spółkach z o.o.
- Osiągnęły zysk z transakcji kryptowalutowych (wykazywany oddzielnie w tej samej deklaracji)
- Otrzymały należności z tytułu objęcia papierów wartościowych w zamian za wkład niepieniężny
Deklaracji nie składają osoby, które wyłącznie trzymały papiery wartościowe i nic nie sprzedały — samo posiadanie akcji nie rodzi obowiązku podatkowego.
Stawka podatku i sposób obliczania
Podatek od zysków kapitałowych w Polsce wynosi 19% (tzw. podatek Belki). Podstawa opodatkowania to dochód, obliczany jako:
Dochód = Przychód ze sprzedaży − Koszty uzyskania przychodu
Do kosztów zalicza się cenę nabycia papierów wartościowych oraz poniesione prowizje maklerskie (zarówno przy zakupie, jak i przy sprzedaży).
Przykładowe obliczenie podatku PIT-38
Inwestor kupił 100 akcji spółki X po 50 zł za sztukę i sprzedał je po 70 zł, płacąc łącznie 50 zł prowizji maklerskiej:
- Przychód: 100 × 70 zł = 7 000 zł
- Koszty: (100 × 50 zł) + 50 zł prowizji = 5 050 zł
- Dochód (podstawa podatku): 7 000 − 5 050 = 1 950 zł
- Podatek (19%): 1 950 × 0,19 = 370,50 zł
Formularz PIT-8C od brokera
Biuro maklerskie lub bank prowadzący rachunek inwestycyjny ma obowiązek przesłać do 28 lutego każdego roku formularz PIT-8C. Zawiera on zestawienie wszystkich transakcji z poprzedniego roku: przychody i koszty nabycia poszczególnych papierów. PIT-8C jest podstawą do wypełnienia PIT-38 — nie musisz samodzielnie zbierać potwierdzeń każdej transakcji.
Rozliczanie strat — carry forward przez 5 lat
Jeżeli w danym roku poniosłeś stratę z inwestycji giełdowych, możesz ją rozliczać przez kolejne 5 lat podatkowych. W każdym z tych lat możesz odliczyć maksymalnie 50% straty. Przykład: strata 10 000 zł w 2024 roku — w 2025 możesz odliczyć do 5 000 zł, a pozostałe 5 000 zł w kolejnych latach.
Termin i sposób złożenia PIT-38
Deklarację PIT-38 należy złożyć do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (np. za rok 2025 — do 30 kwietnia 2026). Można to zrobić przez portal e-Deklaracje lub usługę Twój e-PIT na stronie podatki.gov.pl, gdzie część danych może być już wstępnie uzupełniona na podstawie PIT-8C przesłanego przez brokera.
Zastrzeżenie: Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady doradcy podatkowego. Przepisy podatkowe mogą ulegać zmianom — zawsze weryfikuj aktualne regulacje na podatki.gov.pl.
Aby szybko obliczyć podatek od zysku ze sprzedaży papierów wartościowych, skorzystaj z kalkulatora PIT-38 na Liczbnik.pl. Wprowadź przychody i koszty, a narzędzie natychmiast wyliczy należny podatek.