Ryczałt ewidencjonowany to jedna z najprostszych form opodatkowania dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. W odróżnieniu od skali podatkowej lub podatku liniowego, ryczałt naliczany jest od przychodu, a nie od dochodu — to oznacza, że nie odliczasz kosztów uzyskania przychodów. Dla jednych to wielka zaleta (prostota, niższe stawki), dla innych — pułapka (brak możliwości odliczenia wysokich kosztów).
Stawki ryczałtu ewidencjonowanego w 2026 roku
W Polsce obowiązuje kilka stawek ryczałtu, przypisanych do konkretnych rodzajów działalności:
- 17% — wolne zawody (konsultanci, prawnicy, lekarze, architekci bez wyjątków)
- 15% — większość usług niematerialnych (w tym część usług IT, zarządzania, reklamy)
- 14% — usługi architektoniczne i inżynierskie, badania i analizy techniczne
- 12% — usługi IT (programowanie, tworzenie oprogramowania, konsulting IT)
- 10% — najem i dzierżawa (powyżej 100 000 zł przychodu rocznie)
- 8,5% / 12,5% — najem prywatny (do / powyżej 100 000 zł rocznie), część usług
- 5,5% — działalność wytwórcza, roboty budowlane
- 3% — handel, gastronomia, sprzedaż produktów
- 2% — sprzedaż produktów rolnych, przetwórstwo rolno-spożywcze
Kiedy ryczałt jest korzystniejszy od skali podatkowej?
Ryczałt opłaca się, gdy koszty stanowią niewielką część przychodu. Ponieważ podatek liczy się od przychodu, a nie dochodu, wysoka marżowość działalności przemawia na korzyść ryczałtu. Z kolei przy dużych kosztach (wynajem biura, sprzęt, podwykonawcy) skala podatkowa lub podatek liniowy mogą być korzystniejsze, bo pozwalają te koszty odliczyć.
Przykład: programista IT — ryczałt 12% vs skala podatkowa
Programista osiąga 10 000 zł miesięcznego przychodu i ponosi koszty w wysokości 2 000 zł miesięcznie:
- Ryczałt 12%: 10 000 zł × 12% = 1 200 zł podatku
- Skala podatkowa 12%: dochód 8 000 zł × 12% = 960 zł podatku (minus kwota zmniejszająca)
Przy kosztach 20% przychodu skala wygrywa. Jednak gdy koszty spadają poniżej ok. 10–15% przychodu, ryczałt staje się konkurencyjny — płacisz więcej od podstawy, ale masz prostszą księgowość i niższe koszty obsługi rachunkowej.
Przykład: handlowiec — ryczałt 3%
Sklep internetowy z przychodem 200 000 zł i kosztami 150 000 zł (marża 25%):
- Ryczałt 3%: 200 000 zł × 3% = 6 000 zł podatku
- Skala 12%: dochód 50 000 zł × 12% = 6 000 zł minus kwota wolna 3 600 zł = 2 400 zł podatku
Tu skala podatkowa jest zdecydowanie korzystniejsza — niski zysk przy dużym obrocie sprawia, że ryczałt od przychodu 3% okazuje się droższy niż skala od dochodu.
Limit przychodów dla ryczałtu
Ryczałtu ewidencjonowanego nie mogą stosować przedsiębiorcy, których przychody w poprzednim roku przekroczyły 2 000 000 euro. Poniżej tego limitu ryczałt jest dostępny dla zdecydowanej większości małych i średnich firm.
Chcesz sprawdzić, która forma opodatkowania jest dla Ciebie korzystniejsza? Skorzystaj z kalkulatora ryczałtu ewidencjonowanego na Liczbnik.pl — wpisz swój przychód, szacowane koszty i rodzaj działalności, a kalkulator porówna ryczałt z innymi formami opodatkowania i wskaże optymalny wybór.