Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania działalności gospodarczej, w której podatek liczy się od przychodu, a nie od dochodu. Nie odejmujesz kosztów — płacisz procent od każdej zarobionej złotówki. Dla wielu wolnych zawodów i usług z niskimi kosztami to najkorzystniejsza opcja w 2026 roku.
Czym jest ryczałt ewidencjonowany?
W przeciwieństwie do skali podatkowej czy podatku liniowego, ryczałt nie pozwala odliczać kosztów uzyskania przychodu. W zamian oferuje niższe stawki procentowe, uzależnione od rodzaju wykonywanej działalności. Prowadzisz jedynie ewidencję przychodów, co znacznie upraszcza księgowość.
Z ryczałtu mogą korzystać przedsiębiorcy, których przychód w poprzednim roku nie przekroczył 2 mln euro. Niektóre rodzaje działalności są z tej formy wyłączone — m.in. apteki, lombardy oraz handel częściami do pojazdów.
Stawki ryczałtu w 2026 roku
Stawka zależy od rodzaju usług. Najważniejsze progi to:
- 17% — wolne zawody (np. lekarze, prawnicy, tłumacze przysięgli rozliczający się osobiście)
- 15% — usługi m.in. reklamowe, fotograficzne, doradcze, finansowe (poza wolnymi zawodami)
- 14% — usługi w zakresie opieki zdrowotnej oraz architektoniczne i inżynierskie
- 12% — niektóre usługi IT, np. związane z oprogramowaniem i doradztwem informatycznym
- 8,5% — najem prywatny do 100 tys. zł, działalność usługowa, w tym gastronomia bez alkoholu powyżej 1,5%
- 5,5% — działalność wytwórcza i roboty budowlane
- 3% — działalność handlowa (sprzedaż towarów) i gastronomia
Przy najmie prywatnym powyżej 100 tys. zł rocznie nadwyżka opodatkowana jest stawką 12,5%.
Składka zdrowotna na ryczałcie 2026
Na ryczałcie składka zdrowotna jest ryczałtowa i zależy od progu przychodu rocznego:
- przychód do 60 tys. zł — niższa podstawa,
- przychód 60–300 tys. zł — podstawa średnia,
- przychód powyżej 300 tys. zł — podstawa najwyższa.
Składka zdrowotna na ryczałcie nie pomniejsza podatku, ale można odliczyć 50% jej wartości od przychodu przed obliczeniem ryczałtu.
Przykład obliczenia
- Programista na ryczałcie 12% osiąga przychód 15 000 zł miesięcznie.
- Roczny przychód: 15 000 × 12 = 180 000 zł (próg średni składki zdrowotnej).
- Podatek ryczałtowy: 180 000 × 12% = 21 600 zł rocznie (przed odliczeniem składki zdrowotnej).
- Po odliczeniu 50% zapłaconej składki zdrowotnej podstawa ryczałtu nieco się obniża.
Dla porównania na skali podatkowej ten sam przychód, ale z kosztami i wyższą stawką, mógłby dać znacznie wyższy podatek — dlatego osoby z niskimi kosztami często wybierają ryczałt.
Kiedy ryczałt się opłaca?
- gdy masz niskie koszty prowadzenia działalności,
- gdy Twoja branża ma niską stawkę (np. 8,5% lub 12%),
- gdy cenisz prostą księgowość i przewidywalność.
Ryczałt rzadziej opłaca się przy dużych nakładach na towar, sprzęt czy podwykonawców — wtedy lepsza bywa skala lub podatek liniowy.
Podsumowanie
Ryczałt ewidencjonowany to atrakcyjna opcja dla usługodawców z niskimi kosztami. Kluczowe jest prawidłowe przypisanie stawki do rodzaju działalności oraz oszacowanie progu składki zdrowotnej. Przed wyborem formy opodatkowania policz oba warianty.
Stan prawny na 2026 rok — przepisy podatkowe często się zmieniają, dlatego zawsze sprawdź aktualne przepisy lub skonsultuj się z księgowym.
Policz swój podatek w kalkulatorze ryczałtu i porównaj go ze skalą oraz podatkiem liniowym, aby wybrać najkorzystniejszą formę.