Wskaźnik WHR (Waist-to-Hip Ratio), czyli stosunek obwodu talii do obwodu bioder, to prosty pomiar pozwalający ocenić rozmieszczenie tkanki tłuszczowej. W odróżnieniu od BMI, WHR pokazuje, gdzie gromadzi się tłuszcz — a to ma duże znaczenie dla zdrowia, ponieważ tłuszcz brzuszny jest groźniejszy niż tłuszcz na biodrach i udach.
Wzór na WHR
Wskaźnik oblicza się, dzieląc obwód talii przez obwód bioder:
WHR = obwód talii [cm] / obwód bioder [cm]
Wynik to liczba bezwymiarowa, zwykle z zakresu 0,7–1,0. Im wyższa wartość, tym więcej tłuszczu zgromadzonego w okolicy brzucha.
Jak prawidłowo zmierzyć
- Talia — zmierz w najwęższym miejscu, zwykle nad pępkiem, na wydechu, bez wciągania brzucha
- Biodra — zmierz w najszerszym miejscu pośladków
- Trzymaj taśmę poziomo i przylegającą, ale nie wciskaj jej w ciało
- Mierz rano, na czczo, dla powtarzalności wyników
Normy WHR według WHO
Światowa Organizacja Zdrowia podaje progi podwyższonego ryzyka:
- Kobiety: ryzyko rośnie powyżej WHR 0,85
- Mężczyźni: ryzyko rośnie powyżej WHR 0,90
- WHR poniżej 0,80 (kobiety) i 0,90 (mężczyźni) — niskie ryzyko zdrowotne
Przykład obliczenia
Kobieta o obwodzie talii 78 cm i obwodzie bioder 100 cm:
- WHR = 78 / 100 = 0,78
- Wynik 0,78 mieści się poniżej progu 0,85
- Oznacza to niskie ryzyko związane z rozmieszczeniem tłuszczu
Typy sylwetki
WHR pomaga określić typ sylwetki: wysoki wskaźnik oznacza sylwetkę typu „jabłko" (tłuszcz wokół brzucha), a niski — typu „gruszka" (tłuszcz na biodrach i udach). Sylwetka „jabłko" wiąże się z większym ryzykiem chorób serca, nadciśnienia i cukrzycy typu 2.
WHR a inne wskaźniki
WHR dobrze uzupełnia BMI. Osoba z prawidłowym BMI, ale wysokim WHR może mieć ukrytą otyłość brzuszną, niewidoczną w samym wskaźniku masy ciała. Coraz częściej stosuje się też prostszy pomiar samego obwodu talii (norma poniżej 80 cm u kobiet i 94 cm u mężczyzn).
Co zrobić przy wysokim WHR
- Wprowadź regularną aktywność fizyczną, zwłaszcza trening tlenowy
- Ogranicz cukry proste i przetworzoną żywność
- Zadbaj o sen i redukcję stresu (kortyzol sprzyja tłuszczowi brzusznemu)
- Monitoruj obwody co kilka tygodni, nie tylko masę ciała
Pamiętaj
WHR to wskaźnik przesiewowy, nie diagnoza. Pojedynczy pomiar nie zastępuje oceny lekarskiej. Jeśli wynik przekracza normę, potraktuj go jako sygnał do zmiany stylu życia i ewentualnej konsultacji z lekarzem.
Chcesz szybko poznać swój wynik? Wpisz obwód talii i bioder w naszym kalkulatorze WHR, a obliczy on wskaźnik wraz z interpretacją według norm WHO.