Kalkulator PIT-38 — podatek od zysków kapitałowych

PIT-38 to zeznanie podatkowe składane przez osoby, które w danym roku uzyskały przychody z kapitałów pieniężnych — sprzedaży akcji, ETF, obligacji korporacyjnych, jednostek funduszy inwestycyjnych oraz kryptowalut. Formularz dotyczy zysków rozliczanych samodzielnie przez podatnika, gdy pośrednik (broker) nie pobrał podatku automatycznie.

PIT-38 składa każda osoba fizyczna, która w roku podatkowym: sprzedała papiery wartościowe lub kryptowaluty z zyskiem lub stratą, otrzymała przychody z zagranicznych kont maklerskich, albo osiągnęła dochody z pochodnych instrumentów finansowych (opcje, kontrakty). Jeśli korzystasz wyłącznie z polskiego brokera i on pobierał podatek u źródła (np. od dywidend), możesz nie mieć obowiązku składania PIT-38.

PIT-38 należy złożyć do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym — np. za rok 2025 termin mija 30 kwietnia 2026. W tym samym terminie należy wpłacić ewentualny podatek na konto urzędu skarbowego. PIT-38 można złożyć elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy lub usługę Twój e-PIT.

Obliczenie PIT-38 krok po kroku: (1) zsumuj wszystkie przychody ze sprzedaży papierów wartościowych; (2) zsumuj koszty uzyskania przychodu — ceny zakupu wszystkich sprzedanych papierów + zapłacone prowizje maklerskie; (3) oblicz dochód: przychód − koszty; (4) odlicz ewentualną stratę z poprzednich lat (do 50% dochodu); (5) oblicz podatek: podstawa × 19%. Kalkulator wykonuje wszystkie te kroki automatycznie.

Do kosztów uzyskania przychodu zalicza się: cenę zakupu sprzedanych papierów wartościowych, prowizje maklerskie od zakupu i sprzedaży, koszty transferu papierów wartościowych oraz opłaty za prowadzenie rachunku maklerskiego (jeśli są bezpośrednio związane z transakcjami). Nie zalicza się kosztów finansowania zakupu (odsetki od kredytu) ani ogólnych kosztów edukacji inwestycyjnej.

Dywidendy od polskich spółek są opodatkowane przez spółkę u źródła — podatek 19% pobiera automatycznie spółka lub krajowy broker, a inwestor nie musi wykazywać ich w PIT-38. Dywidendy zagraniczne (np. z ETF dywidendowych notowanych za granicą) wykazuje się w PIT-38 lub osobno w PIT-36 z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Stratę z inwestycji giełdowych można odliczać przez 5 kolejnych lat podatkowych, ale maksymalnie 50% straty w jednym roku. Przykład: poniosłeś stratę 20 000 zł w 2023 r. W 2024 r. możesz odliczyć max 10 000 zł od dochodu giełdowego. Pozostałe 10 000 zł przenosi się na kolejne lata (do 2028 r.). Kalkulator uwzględnia te odliczenia w polu "strata z lat poprzednich".

Tak, jeśli sprzedałeś jednostki ETF zagranicznego z zyskiem, musisz rozliczyć PIT-38. Przychód przeliczasz na PLN według kursu NBP z dnia transakcji. Koszty zakupu również przeliczasz po kursie z dnia zakupu. Różnice kursowe wchodzą w skład zysku lub straty — nie rozliczasz ich osobno. ETF UCITS z siedzibą w Irlandii czy Luksemburgu traktowany jest tak samo jak każdy inny papier wartościowy.

Najprostsza metoda to skorzystanie z usługi Twój e-PIT na stronie podatki.gov.pl — urząd skarbowy przygotowuje wstępne zeznanie na podstawie danych od brokerów krajowych. Należy sprawdzić i uzupełnić dane, zwłaszcza przy zagranicznych rachunkach maklerskich. Alternatywnie programy e-Pity lub PITax.pl generują wypełniony formularz PIT-38 po wprowadzeniu danych z PIT-8C wystawionym przez brokera.

Nie — kalkulator ma charakter wyłącznie orientacyjny i edukacyjny. Upraszcza obliczenia i nie uwzględnia wszystkich szczególnych przypadków (np. papierów wartościowych nabytych przed 2004 r., transakcji w walutach obcych, instrumentów pochodnych). W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z doradcą podatkowym lub skorzystanie z oficjalnych formularzy podatkowych.