Przejdź do treści
Liczbnik
Prawo gospodarcze

Zachowek

Roszczenie pieniężne należne najbliższym spadkobiercom ustawowym pominiętym w testamencie, stanowiące ułamek udziału, jaki przypadłby im przy dziedziczeniu ustawowym.

Zachowek to instytucja prawa spadkowego chroniąca najbliższą rodzinę spadkodawcy przed całkowitym pominięciem w testamencie. Uprawnieni są zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Wysokość zachowku wynosi co do zasady 1/2 wartości udziału spadkowego, jaki przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym, a w przypadku osób małoletnich lub trwale niezdolnych do pracy — 2/3 tego udziału. Zachowek przybiera postać roszczenia pieniężnego kierowanego przeciwko spadkobiercom testamentowym (stan prawny 2026).

Przykład: spadek wart 600 000 zł, dwoje dzieci, testament przekazujący całość jednemu z nich. Pominięte dziecko przy dziedziczeniu ustawowym otrzymałoby połowę, czyli udział o wartości 300 000 zł. Jego zachowek wynosi 1/2 z tej kwoty, czyli 150 000 zł, a gdyby było małoletnie — 2/3, czyli 200 000 zł. Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat od ogłoszenia testamentu. Od 2023 r. obowiązują przepisy umożliwiające rozłożenie zapłaty zachowku na raty, jego odroczenie lub obniżenie.

Definicja ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej. Stan prawny: 2024/2025. Podstawy prawne i źródła podane w treści definicji.