Odsetki ustawowe za opóźnienie
Rekompensata należna wierzycielowi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, naliczana według stawki powiązanej ze stopą referencyjną NBP.
Odsetki ustawowe za opóźnienie przysługują wierzycielowi wtedy, gdy dłużnik nie reguluje świadczenia pieniężnego w terminie, niezależnie od tego, czy wierzyciel poniósł szkodę. Ich wysokość określa Kodeks cywilny jako sumę stopy referencyjnej NBP oraz stałej marży wynoszącej 5,5 punktu procentowego. Należy je odróżnić od odsetek ustawowych zwykłych (kapitałowych), gdzie marża jest niższa, oraz od odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych między przedsiębiorcami, które są jeszcze wyższe (stan prawny 2026).
Przykład: jeśli stopa referencyjna NBP wynosi 5,75 procent, to odsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 5,75 + 5,5 = 11,25 procent w skali roku. Przy zaległości 10 000 zł trwającej 60 dni naliczone odsetki wyniosą około 185 zł (10 000 × 11,25 procent × 60 / 365). Wierzyciel nie musi udowadniać poniesionej straty — sam fakt opóźnienia uprawnia go do żądania odsetek. Minister Sprawiedliwości obwieszcza aktualną wysokość stawki po każdej zmianie stóp procentowych NBP.