Zasiłek macierzyński to świadczenie pieniężne z ubezpieczenia chorobowego wypłacane przez ZUS przez cały okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. W 2026 roku zasady nie zmieniły się w stosunku do roku ubiegłego — pracownica może otrzymywać do 100% podstawy wymiaru zasiłku przez pierwsze 20 tygodni, a następnie 70% lub 81,5% przez urlop rodzicielski, w zależności od tego, czy wniosek został złożony przed porodem.
Komu przysługuje zasiłek macierzyński?
Prawo do zasiłku macierzyńskiego mają osoby objęte ubezpieczeniem chorobowym:
- pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę (ubezpieczenie chorobowe jest tu obowiązkowe)
- osoby prowadzące działalność gospodarczą, które opłacały dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przez co najmniej 90 dni przed porodem
- zleceniobiorcy dobrowolnie ubezpieczeni w ZUS
- ojciec dziecka — również ma prawo do zasiłku macierzyńskiego w czasie urlopu ojcowskiego (2 tygodnie) lub przejmując urlop od matki
Kluczowy warunek: ubezpieczenie chorobowe musi być aktywne w dniu porodu. Dla pracowników na umowę o pracę jest to automatyczne.
Jak długo trwa urlop i zasiłek?
Po narodzinach jednego dziecka przysługuje:
- Urlop macierzyński: 20 tygodni (ok. 5 miesięcy), z czego minimum 14 tygodni musi wykorzystać matka
- Urlop rodzicielski: 41 tygodni, w tym 9 tygodni nieprzenosnnych dla ojca (od 2023 r.)
- Urlop ojcowski: 2 tygodnie dostępne tylko dla ojca, do 12. miesiąca życia dziecka
Łącznie rodzice mogą skorzystać nawet z 63 tygodni płatnego urlopu (20 + 41 + 2). Przy ciąży mnogiej okres urlopu macierzyńskiego jest odpowiednio dłuższy.
Ile wynosi zasiłek macierzyński w 2026 roku?
Wysokość zasiłku zależy od tego, kiedy został złożony wniosek:
- Wniosek przed porodem (do 21 dni wcześniej): 100% podstawy przez 20 tygodni urlopu macierzyńskiego + 81,5% podstawy przez 41 tygodni urlopu rodzicielskiego
- Brak wniosku przed porodem: 100% przez pierwsze 26 tygodni, następnie 70% przez pozostały okres urlopu rodzicielskiego
Podstawa wymiaru zasiłku to średnie wynagrodzenie brutto z ostatnich 12 miesięcy pomniejszone o składki ZUS pracownika (13,71% wynagrodzenia brutto).
Przykład obliczenia dla wynagrodzenia 5 000 zł brutto
Pani Marta zarabia 5 000 zł brutto miesięcznie i złożyła wniosek przed porodem.
- Składki ZUS: 5 000 × 13,71% = 685,50 zł
- Podstawa zasiłku: 5 000 - 685,50 = 4 314,50 zł
- Zasiłek 100% (20 tygodni): 4 314,50 zł miesięcznie
- Zasiłek 81,5% (41 tygodni): 4 314,50 × 81,5% = 3 516,32 zł miesięcznie
Przez pierwsze 5 miesięcy Marta otrzyma około 4 314 zł miesięcznie, a przez kolejne około 10 miesięcy — około 3 516 zł miesięcznie.
Czy zasiłek macierzyński jest opodatkowany?
Tak — zasiłek macierzyński podlega opodatkowaniu PIT, jednak jest całkowicie zwolniony ze składek ZUS (społecznych i zdrowotnych). ZUS automatycznie pobiera zaliczkę na podatek dochodowy. W rocznym zeznaniu podatkowym zasiłek wykazuje się w PIT-37 lub PIT-36.
Oblicz dokładną wysokość swojego zasiłku za pomocą naszego Kalkulatora zasiłku macierzyńskiego na Liczbnik.pl. Wystarczy podać miesięczne wynagrodzenie brutto, a kalkulator wyliczy podstawę zasiłku, kwoty miesięczne dla obu etapów oraz szacunkowy łączny zasiłek przez cały urlop.