Kalkulator prawa gazu idealnego PV=nRT
Oblicz ciśnienie, objętość, liczbę moli lub temperaturę gazu idealnego ze wzoru PV=nRT. Szybki kalkulator naukowy z wyjaśnieniem i przykładami.
Kalkulator · Nauka
Kalkulator siły sprężyny stosuje prawo Hooke a do obliczenia siły sprężystości F = k * x oraz energii potencjalnej sprężystości E = 0.5 * k * x^2. Po podaniu masy obciążenia kalkulator wyznacza dodatkowo odkształcenie statyczne x = m * g / k oraz okres drgań harmonicznych T = 2 * PI * sqrt(m / k).
Siła sprężystości: F = k * x Energia potencjalna sprężystości: E = 0.5 * k * x^2 Odkształcenie statyczne od masy: x = m * g / k (g = 9.81 m/s^2) Okres drgań harmonicznych: T = 2 * PI * sqrt(m / k) k to stała sprężystości [N/m], x to odkształcenie [m], m to masa obciążenia [kg]. Siła ma znak przeciwny do odkształcenia (siła zwracająca), tutaj podajemy jej wartość liczbowa.
Dla stałej sprężystości k = 200 N/m i wydłużenia x = 0.1 m siła sprężystości wynosi F = 200 * 0.1 = 20 N, a energia potencjalna E = 0.5 * 200 * 0.1^2 = 1 J. Po zawieszeniu masy m = 1 kg odkształcenie statyczne to x = 1 * 9.81 / 200 ok. 0.049 m.
Prawo Hooke a mówi, że siła sprężystości jest wprost proporcjonalna do odkształcenia: F = k * x. Stała k (stała sprężystości) opisuje sztywność sprężyny w niutonach na metr (N/m). Prawo obowiązuje w zakresie sprężystości, czyli dopóki materiał wraca do pierwotnego kształtu po usunięciu siły.
Siłę sprężystości liczymy ze wzoru F = k * x, gdzie k to stała sprężystości [N/m], a x to odkształcenie (wydłużenie lub ściskanie) w metrach. Przykład: dla k = 500 N/m i x = 0.04 m siła wynosi F = 500 * 0.04 = 20 N.
Stała sprężystości k mówi, jak sztywną jest sprężyna — ile niutonów siły potrzeba, aby rozciągnąć ją o jeden metr. Im większe k, tym sztywniejsza sprężyna. Jednostka to N/m. Sprężyna o k = 1000 N/m jest dziesięciokrotnie sztywniejsza niż sprężyna o k = 100 N/m.
Energię potencjalną sprężystości liczymy ze wzoru E = 0.5 * k * x^2. To praca wykonana przy odkształceniu sprężyny i energia w niej zmagazynowana. Przykład: k = 200 N/m, x = 0.1 m daje E = 0.5 * 200 * 0.01 = 1 J.
W energii E = 0.5 * k * x^2 odkształcenie występuje w kwadracie, bo siła rośnie liniowo z x, a energia to pole pod wykresem siły od drogi (trójkąt). Podwojenie odkształcenia zwiększa energię czterokrotnie, a nie dwukrotnie.
Zawieszony ciężar rozciąga sprężynę, aż siła sprężystości zrównoważy ciężar: k * x = m * g. Stąd odkształcenie statyczne x = m * g / k, gdzie g = 9.81 m/s^2. Im większa masa lub mniejsza stała k, tym większe wydłużenie.
Dla masy m na sprężynie o stałej k okres drgań harmonicznych wynosi T = 2 * PI * sqrt(m / k). Przykład: m = 1 kg, k = 100 N/m daje T = 2 * PI * sqrt(0.01) ok. 0.628 s. Większa masa wydłuża okres, większa sztywność go skraca.
Siła sprężystości jest siłą zwracającą — zawsze skierowana przeciwnie do odkształcenia. Przy ściskaniu (x ujemne) siła wychodzi ujemna w naszym układzie znaków. Kalkulator pokazuje wartość liczbową z odpowiednim znakiem; kierunek to zawsze powrót do położenia równowagi.
Prawo Hooke a obowiązuje tylko w zakresie sprężystości materiału. Po przekroczeniu granicy sprężystości zależność siły od odkształcenia przestaje być liniowa, a po granicy plastyczności materiał odkształca się trwale i nie wraca do pierwotnego kształtu.
Stała sprężystości k podaj w N/m, odkształcenie x w metrach (np. 0.05 m zamiast 5 cm), a opcjonalnie masę m w kilogramach. Wynik siły otrzymasz w niutonach (N), energii w dżulach (J), a okres drgań w sekundach (s).
Wynik orientacyjny
Oblicz ciśnienie, objętość, liczbę moli lub temperaturę gazu idealnego ze wzoru PV=nRT. Szybki kalkulator naukowy z wyjaśnieniem i przykładami.
Oblicz energię kinetyczną ciała w ruchu. Podaj masę i prędkość — kalkulator wyliczy Ek w dżulach, kilodżulach i kilokaloriach oraz pęd ciała. Wzór Ek = ½mv².
Nauka · 7 min
Odchylenie standardowe to pierwiastek z wariancji — średniego kwadratu odchyleń od średniej. Sprawdź wzór, różnicę populacja/próba i przykład liczbowy.
· Redakcja Liczbnik
Nauka · 7 min
Test t-Studenta służy do porównania średnich dwóch grup lub średniej z wartością odniesienia. Sprawdź rodzaje testu t, wzór i przykład interpretacji wyniku.
· Redakcja Liczbnik
Nauka · 7 min
Przedział ufności dla średniej to średnia próby plus-minus wartość krytyczna razy błąd standardowy. Sprawdź wzór, poziom ufności 95% i przykład liczbowy.
· Redakcja Liczbnik