Hipoteka

Hipoteka to prawo rzeczowe umożliwiające wierzycielowi (najczęściej bankowi udzielającemu kredytu) dochodzenie zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, oraz z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela. Powstaje przez wpis do księgi wieczystej na podstawie oświadczenia właściciela nieruchomości złożonego w formie aktu notarialnego lub bankowego dokumentu hipotecznego. Po całkowitej spłacie zobowiązania hipoteka nie wygasa automatycznie — właściciel musi złożyć wniosek o jej wykreślenie wraz z zaświadczeniem banku o spłacie długu (stan prawny 2026).

Przykład: kredytobiorca zaciąga kredyt hipoteczny 400 000 zł na zakup mieszkania; bank wpisuje hipotekę na tę kwotę (często powiększoną do 150–200% dla zabezpieczenia odsetek) w dziale IV księgi wieczystej. Dopóki hipoteka figuruje w księdze, sprzedaż nieruchomości bez uregulowania zadłużenia wobec banku jest w praktyce niemożliwa, ponieważ nowy nabywca przejąłby nieruchomość wraz z obciążeniem.