Przejdź do treści
Liczbnik
statystyka

Mediana

Wartość środkowa uporządkowanego zbioru danych, która dzieli go na dwie równe części; statystyka pozycyjna odporna na wartości skrajne.

Mediana to miara tendencji centralnej będąca wartością środkową zbioru danych uporządkowanego rosnąco. Dla nieparzystej liczby obserwacji mediana to element znajdujący się dokładnie na środku, czyli na pozycji (n + 1) / 2. Dla parzystej liczby obserwacji jest to średnia arytmetyczna dwóch środkowych wartości. W przeciwieństwie do średniej arytmetycznej mediana jest odporna na wartości odstające, dlatego dobrze opisuje rozkłady asymetryczne, takie jak wynagrodzenia czy ceny mieszkań.

Przykład: dla zbioru zarobków 3000, 3500, 4000, 5000 i 20 000 zł mediana wynosi 4000 zł (wartość środkowa), podczas gdy średnia arytmetyczna to 7100 zł — zawyżona przez jedną bardzo wysoką pensję. To pokazuje, dlaczego GUS i media podają zwykle medianę wynagrodzeń. Dla zbioru parzystego 10, 20, 30, 40 mediana równa się (20 + 30) / 2 = 25. Mediana stanowi drugi kwartyl (Q2) rozkładu i dzieli dane na 50% obserwacji mniejszych i 50% większych.

Definicja ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej. Stan prawny: 2024/2025. Podstawy prawne i źródła podane w treści definicji.