Zadatek
Kwota wpłacana przy zawarciu umowy, która w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron przepada na rzecz drugiej lub podlega zwrotowi w podwójnej wysokości.
Zadatek, uregulowany w art. 394 Kodeksu cywilnego, pełni funkcję zabezpieczającą wykonanie umowy — w przeciwieństwie do zaliczki, która jest jedynie częściową przedpłatą na poczet ceny. Jeżeli strona, która otrzymała zadatek, nie wykona umowy, drugiej stronie przysługuje żądanie zwrotu zadatku w podwójnej wysokości. Jeżeli natomiast od umowy odstąpi strona, która zadatek wręczyła, zadatek przepada na rzecz drugiej strony. W razie prawidłowego wykonania umowy zadatek jest po prostu zaliczany na poczet świadczenia (stan prawny 2026).
Przykład: kupujący wpłaca sprzedającemu mieszkanie zadatek 20 000 zł przy podpisaniu umowy przedwstępnej. Jeśli sprzedający wycofa się z transakcji, musi zwrócić kupującemu 40 000 zł. Jeśli natomiast to kupujący zrezygnuje bez uzasadnionej przyczyny, traci wpłacone 20 000 zł na rzecz sprzedającego. Aby uniknąć nieporozumień, w umowie warto wprost wskazać słowo „zadatek”, ponieważ w razie wątpliwości sądy traktują wpłatę jako zwykłą zaliczkę.